Ceza Yargılamasında Ön Ödeme (TCK m.75)

Ceza Yargılamasında Ön Ödeme – İzmir Ceza Avukatı

Ceza yargılamasında temel amaç, işlenen suçun adil bir şekilde soruşturulması ve yaptırıma bağlanmasıdır. Ancak kanun koyucu, hafif nitelikteki bazı suçlar bakımından daha pratik ve uzlaşmacı bir yol öngörmüştür. Bu yollardan biri de ön ödeme kurumudur. Ön ödeme, belirli suçlarda şüpheli veya sanığın, kanunda öngörülen bedeli süresi içinde ödemesi hâlinde kamu davası açılmamasını veya açılmış davanın düşmesini sağlayan bir ceza hukuku müessesesidir.

Bu düzenleme ile hem yargının iş yükü azaltılmakta hem de failin ceza adaleti sistemiyle daha fazla muhatap olmadan sorumluluğunu yerine getirmesi amaçlanmaktadır.

Ön Ödemenin Hukuki Dayanağı

Ön ödeme kurumu, Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesinde düzenlenmiştir

Ön Ödeme Kapsamındaki Suçlar

Ön ödemeye tabi suçlar konusunda üç genel kural mevcuttur (TCK m.75/1) :

• Sadece adli para cezası yaptırımını içeren suçlar ön ödemeye tabidir.
• Kanundaki cezasının üst sınırı 6 ayı geçmeyen tüm suçlar ön ödemeye tabidir.
• Ön ödeme önerisi yapılan suç uzlaşma kapsamında olan suçlardan olmamalıdır. Suç, sadece adli para cezasını veya cezasının üst sınırı 6 ayı geçmeyen suçlardan olsa bile uzlaşmaya tabi ise faile ön ödeme önerisi yapılamaz.

Ayrıca, aşağıdaki suçlar ceza miktarları dikkate alınmaksızın ön ödemeye tabi suçlardandır (TCK m.75/6):

• Hakaret suçu Kamu görevlisine hakaret suçu (TCK m.125/3-a) ön ödeme kapsamında değildir.
• Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçu(TCK md.98/1),
• Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu (TCK md. 171),
• Çevrenin taksirle kirletilmesi suçu (TCK 182/1),
• Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma suçu (TCK md.264/1),
• Suçu bildirmeme suçu (278/1-2),
• 6831 sayılı Orman Kanununun 108/1 maddesi.

Ön Ödeme Süreci Nasıl İşler?

Soruşturma aşamasında savcılık, kovuşturma aşamasında mahkeme suçun ön ödeme kapsamında olduğunu tespit ederse şüpheliye bir ön ödeme tebligatı gönderir. Bu tebligatta:

• Belirlenen para miktarı
• Ödeme süresi (10 gündür)
• Ödeme yapılmazsa doğacak hukuki sonuçlar açıkça belirtilir.

Şüpheli, süresi içinde belirtilen bedeli öderse hakkında kamu davası açılmaz. Eğer dava açıldıktan sonra ön ödeme yapılırsa, bu durumda dava düşer ve kişi hakkında hüküm kurulmaz.

Ön Ödemenin Sonuçları Nelerdir?

Ön ödeme yapılmasının en önemli sonucu, kişinin mahkûmiyet almamasıdır. Ön ödeme, bir beraat kararı değildir; ancak adli sicil kaydına ceza olarak işlenmez. Bu yönüyle kişi açısından oldukça önemli bir hukuki avantaj sağlar.

Ön Ödeme ile Uzlaştırma Arasındaki Fark

Uygulamada sıkça karıştırılan ön ödeme ile uzlaştırma farklı kurumlardır. Ön ödemede devlet ile fail arasında bir ilişki söz konusuyken, uzlaştırmada mağdur ile fail arasında bir anlaşma hedeflenir. Ayrıca uzlaştırma kapsamındaki suçlar daha geniştir ve mağdurun rızası esastır. Ön ödemede ise mağdurun rızası aranmaz.

Ön ödeme kapsamındaki suçlar, ceza hukukunda hızlı, ekonomik ve pratik bir çözüm yolu sunmaktadır. Ancak her olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ön ödeme teklifinin kabul edilip edilmemesi konusunda hukuki değerlendirme yapılması son derece önemlidir. Yanlış bir karar, ileride telafisi zor sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle ön ödeme tebligatı alan kişiler, hak kaybı yaşamamak adına ceza hukuku avukatı olarak tarafımızdan danışmanlık alabilirler.