KİŞİNİN HATIRASINA HAKARET SUÇU TCK m.130

İçindekiler

• Kişinin Hatırasına Hakaret Suçu Nedir?
• Kişinin Hatırasına Hakaret Suçunun Unsurları
• Suçun Cezası ve Yasal Düzenleme
• Kişinin Hatırasına Hakaret Suçu ile Hakaret Suçu Arasındaki Fark
• Şikâyet, Zamanaşımı ve Yargılama Usulü
• Yargıtay Kararları Işığında Uygulama
• Sonuç

Kişinin Hatırasına Hakaret Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 130. maddesinde düzenlenen kişinin hatırasına hakaret suçu, ölmüş bir kişinin anısına yönelik olarak gerçekleştirilen hakaret veya saldırı fiillerini ifade eder.

Yaşamını yitirmiş bir kimseye sözlü, yazılı ya da fiili hakaret etmek, mezarına, naaşına veya cenazesine yönelik saldırıda bulunmak bu suç kapsamında değerlendirilir. Burada korunan hukuki değer, hem ölen kişinin hatırası hem de yakınlarının duygu dünyasıdır.

Kişinin Hatırasına Hakaret Suçunun Unsurları

Fail

• Herkes bu suçun faili olabilir.

Mağdur

• Doğrudan ölen kişinin anısı korunmaktadır.
• Aynı zamanda ölenin yakınları bu suçtan dolayı mağduriyet yaşayabilir.

Fiil

• Sözlü veya yazılı hakaret: Ölen hakkında aşağılayıcı ifadeler kullanmak.
• Fiili saldırı: Mezara zarar vermek, cenazeye saldırıda bulunmak.

Manevi Unsur

• Kast aranır. Failin, ölenin hatırasına hakaret etme iradesiyle hareket etmesi gerekir.

Suçun Cezası ve Yasal Düzenleme

TCK m.130 hükmüne göre:

• Bir kimsenin öldükten sonra hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakaret eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Ceza, hakaretin alenen işlenmesi halinde, altıda biri oranında artırılır.
• Bir ölünün kısmen veya tamamen ceset veya kemiklerini alan veya ceset veya kemikler hakkında tahkir edici fiillerde bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Kişinin Hatırasına Hakaret Suçu ile Hakaret Suçu Arasındaki Fark

• Hakaret suçu (TCK m.125): Hayatta olan kişilere yöneliktir.
• Kişinin hatırasına hakaret suçu (TCK m.130): Ölmüş kişilerin anısına yöneliktir.

Bu ayrım oldukça önemlidir çünkü ölen kişilere hakaret edenler hakkında TCK m.125 değil, m.130 uygulanır.

Şikâyet, Zamanaşımı ve Yargılama Usulü

• Suç, şikâyete bağlıdır. Ölenin altsoy, üstsoy, eşi, kardeşleri veya diğer yakınları şikâyetçi olabilir.
• Şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır.
• Suçun dava zamanaşımı süresi ise 8 yıldır.
• Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi’dir.

Yargıtay Kararları Işığında Uygulama

Yargıtay’ın birçok kararında, ölmüş kişiye yönelik ağır, aşağılayıcı sözlerin veya mezarına zarar verilmesinin bu suçu oluşturduğu belirtilmiştir.

Örneğin;

• Ölenin sosyal medyada aşağılanması,
• Cenazeye hakaret içeren yazılar yazılması,
• Mezarlıkta taş kırmak veya mezarı tahrip etmek,
  kişinin hatırasına hakaret suçunu oluşturur.

Sonuç

Kişinin hatırasına hakaret suçu, hem ölmüş kişinin anısına saygıyı hem de yakınlarının manevi huzurunu korumayı amaçlar. Ölmüş kişilerin anısına yönelik hakaret, sözlü ya da fiili saldırılar hukuken cezalandırılır.

Hakaret suçundan farklı olarak, burada mağdur doğrudan ölen kişi değil, onun hatırasıdır. Bu nedenle suçun oluşabilmesi için ölenin yakınlarının şikâyeti gereklidir.

Hukuki süreçlerin doğru şekilde yürütülmesi tarafımızla iletişime geçebilirsiniz